De filosofie ontstaat pas rond 500 v.Chr. Eigenlijk pas vanaf het moment dat men in contact komt met andere volken rond de Middellandse zee en beseft dat die andere ’waarheden’, en overtuigingen, wijsheden, voor zinvol houden. Dé waarheid kwam in die tijd van de antwoorden op de vragen die men stelde aan de goden en die via het orakel vertaald werden in de taal van de mensen; waarheid kwam nog niet voort uit het eigen verstand. Het orakel van Apollo in Delphi (Rha in Egypte) is een van de bekendste. Eigenlijk gaven de goden via het orakel een inzicht, ze wierpen licht op wat jij niet zag. Het licht aan het eind van de tunnel, vergelijk het met het lampje dat in de cartoon dat gaat branden om aan te geven dat iemand een helder idee heeft.

Per axioma begint de filosofie bij Parmenides, geboren rond 510 v.Chr.: bij de zelfontdekking van de logos, als de plaats van de waarheid. Waarheid is eeuwig en onveranderlijk; iets dat vast ligt, dat fundeert, zegt hij: „Het Zijnde is, het niet Zijnde is niet.”

„Het Zijnde kan niet onvolmaakt zijn, want het ontbreekt niets, ontbrak het de volmaaktheid, zo ware het ganselijk onvoleindigd. En wijl aldus een laatste grens voorhanden is, zo is het Zijnde afgesloten naar alle richtingen, vergelijkbaar aan de massa van een wel afgeronde bol, van uit zijn middelpunt naar alle zijden even sterk …” [levendegedachten.nl]

Zou hij de eerste kunnen zijn geweest die begreep dat ook de aarde (derhalve) bolvormig moet zijn, en dat op pure denkkracht! 2000 Jaar vóór Columbus!

Volgens deze logica kan er dus geen ’worden’ zijn, er kan niets ontstaan; het niet-zijnde is er niet en kan dus ook niets voortbrengen. Er is derhalve geen begin en ook geen einde. Alles heeft dus altijd bestaan en zal ook altijd blijven bestaan!?

Logos, pathos en ethos. In Ars Rhetorica beschrijft Aristoteles deze middelen van overtuiging.

Het zijn vandaag de dag niet minder valide middelen om een ander te overtuigen.

Logos

De structuur van een tekst, opening, middendeel en conclusie is belangrijk. Evenals de referenties naar eerdere onderzoeken, studies en statische data. Analogieën, vergelijkingen en metaforen kunnen e.e.a. verder verduidelijken.

Ethos

De belangrijkste technieken hier zijn de personal branding (liefst met endorsements, likes etc.), zelfvertrouwen uitstralen bij het brengen van het verhaal en de verwijzing naar betrouwbare bronnen.

Pathos

Hieronder vallen de technieken van het verhalend vertellen, anecdotes, inspirerende quotes en een ’vlotte babbel’.

Weten, begrijpen en dan kunnen handelen begint altijd bij de verwondering van dat wat je waarneemt: Wat ’zie’ ik?, Waarom?, Hoe kan dat? zijn eigenlijk de eerste vragen. Ja, het zijn de vragen van een kind!

Georg Wilhelm Friedrich Hegel was een Duits filosoof (1770-1831) die ook zo’n driehoekje had om zijn gedachtengoed te verbeelden. Eerder werden door Fichte de begrippen these, antithese  en synthese ook gebruikt en hij had die overigens weer van Kant.

Wat mij aanspreekt is de circulariteit: het blijvend verwonderen en zoeken naar antwoorden, maar zo heeft Hegel het wellicht niet bedoeld. In het, in de jaren tachtig en later door Marcel van Dam gepresenteerde programma ”De achterkant van het gelijk”, werd deze debat strategie op verschillende maatschappelijke vraagstellingen op verschillende ’autoriteiten’ losgelaten teneinde te achterhalen wat hen ethisch dreef in de uitvoering van hun maatschappelijke verantwoordelijkheden.